op deze pagina
DE 50's
GESCHIEDENIS
Kolonies


KNIKKEN VOOR
  DE CENTJES


Het beeldje van een zwartje bij de bakker knik-te dan met het hoofd als je er een muntje in stak. Het was een middel om wat centen in te zamelen.


CENTJES VOOR
  DE MISSIES


Of (zoals hier onder) door de Paters van de Abdij van Sint Andries : het uitgeven van kleefzegels.

LEERRIJK VOOR BLANK EN ZWART

Het Instituut van het H.Hart in Jadotstad. Een hu- maniora voor blanke jongens (net als in Belgi´┐Ż waren gemengde scholen nog des duivels). Op de foto het woonhuis van de broeders en het internaat waar de meeste leerlingen logeerden.

Zelfs ver van de grote centra, soms midden in de brousse bouwden de missionarissen scholen en ziekenhuizen. Wel wat minder luxueus dan die voor de blanken. Op de foto boven twee broeders voor  de St-Jozefschool in Kasenga.

Allen met een (soms veel te grote) tropenhelm op het hoofd : de leerlingen van een blanke school op schoolreis in het binnenland. Er staan bijna evenveel missionarissen dan leerlingen op de foto en de bus was ook niet meteen de modernste...

Het verhaal als zouden de missionarissen de zwarte leerlingen alleen opleiden tot vaklui klopt niet. Een student schrijft ijverig in stenografie (foto boven), en rechts op het bord iets  wat wijst op een restant van les meetkunde.

Voetbalschoenen hadden ze nog niet. Wat hen niet belette om in hun beste wedstrijdplunje een beker te veroveren. Blank en zwart moesten nog in verschillende elftallen (en nooit tegen elkaar) spelen. De zwartjes hadden eens kunnen winnen...

Aan het tikken in een goed ge´┐Żquipeerde "dactyloklas". Zonder staatssubsidies kregen de missionarissen het geld hiervoor bij elkaar door dat men op het thuisfront zilverpapier verzamelde en muntjes gooide in het negertje bij de bakker.

Alhoewel een grote meerderheid van de "wer-kende" kolonialen Vlamingen waren, toch was de offici´┐Żle taal Frans. Als je als zwarte "´┐Żvolu´┐Ż" nog geen onderwijzer kon worden dan was "moniteur" (op de foto met familie) ook al een leuke job.

Er was werk genoeg en een grote vraag naar ambachtslui. En de Kongolezen mogen dan "bricoleurs" zijn, velen onder hen werden dankzij de, vooral katholieke, vakscholen opgeleid tot bekwamen timmerlieden (zoals op de foto boven).

Rechts boven : een pater missionaris die ook in de brousse ook leraar was. Hier met zijn leerlingen die fier hun eerste leerboek tonen ! Links boven : het "6e moderne" van het Albert I College. Dit was 1957 en de eerste zwarte leerlingen werden toegelaten in vroeger exclusief blanke scholen. Het gevolg was dat de Universiteit van Leuven een filiaal oprichtte in Leopoldstad (foto onder midden). De professoren waren meestal nog geestelijken (foto onder rechts).
Ook verscheen er een koloniale pers, zoals "La Revue Coloniale belge" (foto onder links) met op de cover een foto van de Mwami (Koning) Mwambutsa va het Belgisch mandaat gebied Burundi..

Het moet niet altijd ernst en studeren zijn. Op de foto links boven is de blanke Sint op bezoek in Congo en ontvangt zwarte en blanke kinderen.  Rechts boven : het prachtige theater in Elizabethstad. We besparen de aanblik van het gebouw zoals het er nu bijstaat., na jaren voorspoedige onafhankelijkheid.
De meerderheid van de missionarissen waren in hun jeugd lid geweest van de KSA (Katholieke Studenten Actie). In het verfranste "Congo Belge" waren ze als de dood voor deze Vlaams gezinde jeugdbeweging. En dus werd het de Scouting. Rechts onder : Baden Powell op bezoek bij de scouts in Congo. En links onder ziet men dat in 1959, dat eerst exclusieve blanke clubje, al duchtig gemengd was geworden.

Terwijl de zwarte "boy" zorgt voor het aperitief van de blanken in het "Camp L´┐Żopoldville" wordt in hetzelfde Leopoldstad is 1959 de dans- en balletles al vrolijk gemengd : zwarte ritmes en blanke sierlijkheid.

 CONGO DEEL 1 NAAR BOVEN    CONGO DEEL 3  
redactie, webdesign en grafiek : Dennis Garcia | m.m.v. Joop van Weerd en Norbert
copyright ę euromediArts  |  gedeeltelijke of gehele overname van teksten en/of grafiek slechts na schriftelijke toelating
voor suggesties voor,  vragen en medewerking aan het Jaren Vijftig Web :  stuur een e-mail naar de redactie